[Web : clanak] Lampe – otisak rimskog uma, Politika

Izložba antičkih svetiljki u Konaku kneginje Ljubice otkriva koliko je svetlost bila važna za svakodnevni život Singidunuma i kako su Rimljani od njih napravili umetnost, ali i unosan posao

Bez svetlosti lampi nije bilo smrti, umiranja ni sahranjivanja. Nije bilo molitve, hramova ni bazilika. Zato su Rimljani morali da postanu majstori za njihovu izradu. Svetlost lampi dopirala je do svih krajeva gde su stizale rimske legije.

O širenju kulture Rima i kulta svetlosti svedoče i lampe iz Singidunuma, sada predstavljene na izložbi „Dobro svetlim – antičke svetiljke iz Muzeja grada Beograda”.

Autorka postavke u Konaku kneginje Ljubice dr Slavica Krunić izabrala je najlepše primerke pronađene, u najvećem broju slučajeva, u prvom veku u starom Beogradu.

– Prve lampe su starije, helenističke, iz četvrtog veka p. n. e. Rimljani su ih nasledili, oslikavali i usavršavali – ističe dr Krunić.

Konak će do 30. septembra biti dom za tri helenističke, 28 rimskih keramičkih, sedam bronzanih, sedam kasnoantičkih i jednu staklenu lampu. Ima ih više vrsta: serijske, ali i one posebne, sa erotskim motivima, predstavama Meduze, Dionisa, religijskog obreda, građanina, ljudske glave, lava, pantera, zeca, delfina. Tu su i firma-lampe sa žigom radionice koja ih je napravila, one sa više fitilja koje su bacale jaču svetlost, kao i prstenaste lampe za plafon trpezarije.

– Lampe su koristile skupa goriva: maslinovo, orahovo, laneno i ricinusovo ulje. Prve svetiljke su bile otvorene i iz njih se prosipala dragocena tečnost, tako da su ih ubrzo zatvorili.

Izložene su i amfore za prenos ulja, pincete za vađenje fitilja i kalupi.

– Imamo i figuralne lampe u obliku šišarke, Amora ili rimske sandale, koja je korišćena zbog simbolike tvrdog đona – on štiti na putu u zagrobni život. One su bile skuplje jer se kalup razbijao posle jedne izrađene svetiljke, za razliku od serijskih kod kojih je kalup dugo trajao.

Vrednije lampe privlačile su bogatije kupce koji su često kupovali i bronzane svetiljke, za razliku od siromašnijih stanovnika Singidunuma koji su nabavljali keramičke.

I najsiromašniji, koji su se oslanjali na svetlost sunca i ognjišta, posedovali su makar jednu svetiljku koja im je služila za molitvu i sahranjivanje.

– Porodica pokojnika stavljala je lampu na prag i tako obaveštavala rođake i komšije o smrti u svojoj kući. Telo na odru okruživale su četiri velike sveće. Svetiljke su ostavljene i u grob da bi umrlom osvetljavale put.

Značaj beogradske zbirke je i u tome što ona krije lampu sa natpisom. Svetiljke sa kratkom pričom su retke i pronađeno ih je samo šest u zemljama Rima. Na njoj piše „dobro svetlim”, što je autorka izložbe pozajmila za ime postavke.

Recenzent monografije koja prati izložbu dr Ivana Popović ističe da se na primeru ovog natpisa i lampi uopšte primećuje praktičnost rimskog uma.

– Serijski pravljene lampe počeci su masovne proizvodnje. Mnogo ih je pravljeno pa je sve trebalo i prodati. Zato su Rimljani posegli za marketingom. Oni su izmislili reklamu kao što to pokazuje natpis „dobro svetlim” – kaže dr Popović.

Ona kaže da su Rimljani prvi počeli i sa brendiranjem jer se samo tako i može shvatiti to što su radionice na dnu lampi utiskivale svoj žig.

– To su mali predmeti za svakodnevnu upotrebu, ali mnogo otkrivaju o širenju uticaja Rima u Singidunumu, kao i o tome kako su Rimljani činili život lakšim i lepšim.

----------------------------------------------

Seljenje proizvodnje – rimski izum

Rimljani su bili preteče ne samo reklame i brendiranja, već i preseljenja proizvodnje zarad veće dobiti. Kako objašnjava dr Slavica Krunić, Singidunum je obilovao ne samo lampama iz Italije, već i svetiljkama napravljenim na sopstvenom tlu.

– Rimljani su shvatili da im je jeftinije da robove presele u Singidunum gde bi im otvarali radionice, nego da transportuju lomljive lampe iz Italije. Sve je funkcionisalo. Preneli bi kalupe, uposlili robove i ubirali zaradu. Slična je današnja logika preseljenja proizvodnje u Kinu.

J. Stevanović

objavljeno: 12.08.2011.

[Web : Vesti] Izložba antičkih svetiljki u Konaku knjeginje Ljubice, Blic

„Dobro svetlim – antičke svetiljke iz Muzeja grada Beograda“ naziv je izložbe čiji je autor dr Slavica Krunić, a koja se 30. juna u 12 sati otvara u Konaku knjeginje Ljubice.

„Dobro svetlim“ je noseći multidisciplinarni projekat Muzeja grada Beograda u 2011. godini. Ovaj kompleksni projekat nastao je kao rezultat višegodišnjih istraživanja dr Slavice Krunić, i tima stručnjaka iz Muzeja grada Beograda, vezanih za antički Singidunum.

 

Naziv projekta inspirisan je delom natpisa sa jedne od lampi nađenoj na teritoriji Singidunuma. Na ovoj fragmentarno sačuvanoj lampi stručnjaci su pročitali reljefni natpis “Recte illuminas”, što se sa latinskog jezika može prevesti kao dobro svetlim. U svetu je pronađen veoma mali broj lampi sa ovakvom vrstom natpisa.

 

 

U jedinstvenom prostoru Sale pod svodovima, biće prikazano više aspekata života u antičkom Singidunumu.

 

Uz priču o upotrebi lampi, tehnologiji goriva, načinima izrade, trgovini i prodavnicama, centralni deo postavke činiće vitrine sa eksponatima podeljenim u nekoliko celina: tzv. “firma lampe” sa pečatima radionice ili majstora, figuralne lampe, kasnoantičke glazirane lampe, bronzane lampe i posebno izdvojeni najreprezentativniji nalazi.

Okrugli sto pod nazivom „Dobro svetlim“, na kome će učestvovati eminentni stučnjaci iz oblasti antičke umetnosti i kulture održaće se u septembru 2011. Tokom tri meseca trajanja izložbe svake subote u 13 časova i na zakazivanje biće organizovana stručna predavanja i vođenja kroz izložbu.

 

Ova izložba u širem smislu predstavlja i priču o ekspanziji rimske imperije i njenih političkih, vojnih, privrednih, kulturnih i religijskih uticaja na prostorima današnje Srbije, a tada provincije Gornje Mezije. Iz drugog ugla ova izložba može da se prati i kao priča o nastanku masovne proizvodnje i nastanku prvih firmi – brendova.

 

Izložbu prati katalog izložbe na 40 strana, na srpskom i odvojeno na engleskom jeziku. Dizajn kataloga i izložbe Damir Vlajnić, Dizajn izložbe Stevan Ćuričić Tehnička priprema Predrag Dakić, konzervator Nikolina Adamović, crteži Milovan Ristić, fotografije Vladimir Popović i Aleksandar Radoman.

 

Sledeće godine planirano je gostovanje izložbe u muzejima širom Srbije: Subotica, Novi Sad, Šabac, Zaječar, Niš, Kraljevo, Kruševac, Kragujevac.

[Web] Review izlozbe i knjige

Books and Exhibitions: Vesuvius Strikes Again

Volume 64 Number 3, May/June 2011

By Jarrett A. Lobell

In late August A.D. 79, Mount Vesuvius erupted with deadly force. Ash, stone, and scorching hot dust rained down on the southern Italian cities of Pompeii and Herculaneum, completely entombing the cities and their residents, and providing archaeologists with an unparalleled window into everyday life in the first century A.D. Despite a steady stream of publications and documentaries about these sites, Andrew Wallace-Hadrill's book Herculaneum Past and Future(Frances Lincoln Limited, $60) and Pompeii the Exhibit: Life and Death in the Shadow of Vesuvius at Discovery Times Square in New York City (through September 5), prove there is still room for more.

After 10 years as director of the Herculaneum Conservation Project, there is no archaeologist better suited to raise this city from its relative obscurity than Wallace-Hadrill. His book is filled with hundreds of new and archival photographs, panoramic views, and an invaluable foldout map of the site. The book is arranged in highly readable chapters that focus not only on the history of excavations, ancient city planning, and Herculaneum's vibrant fresco paintings and mosaics, but also succeed in populating those spaces. Wherever possible, Wallace-Hadrill tells the individual stories of slaves, citizens, and the elite, using the enormous wealth of archaeological evidence Herculaneum provides—residents' names, their houses, their furniture and food, and even their skeletons. While its visual appeal may lead readers to believe Herculaneum Past and Future is merely a coffee-table book, the research Wallace-Hadrill presents is comprehensive and of the highest quality. The author has filled a gap in the public's knowledge of Herculaneum—an even better-preserved city than its neighbor, Pompeii, only four miles away.

Among the spectacular artifacts at a new exhibit telling the story of Pompeii is a rarely-displayed plaster cast of a pig that died in the eruption of Mount Vesuvius in A.D. 79.

(Running Subway, William Starling)

People are also the focus of Pompeii the Exhibit: Life and Death in the Shadow of Vesuvius. Unlike most exhibits on Pompeii, there is a refreshing lack of sensationalism about the terrifying experience of the eruption. Visitors are made to feel as if they have entered an ancient Roman home. The exposition space's walls are covered in stunning frescoes and mosaic—most of which come from the House of the Golden Bracelet, one of Pompeii's finest properties. This offers an extremely rare chance to see artifacts of this quality outside of Italy. Inside a large room representing a marketplace, cases are filled with artifacts (some real and some excellent replicas) of everyday life, including kitchen utensils, lamps, and even food preserved by the eruption. The full range of ancient Pompeian life, including religion, politics, and even erotica (which is decorously presented in a space resembling a bedroom in one of Pompeii's brothels), is on display.

What will surely be one of the exhibit's biggest attractions are the 20 plaster casts of Vesuvius' victims, some of which were made in the 19th century, although three were created especially for the exhibit. The casts, made from voids left in the hardened ash, preserve a person or animal at the moment of their death, and remind the visitor that the same volcano that preserved the city also killed thousands. For those new to the archaeology of Pompeii and Herculaneum, both the exhibit and the book provide an exciting opportunity to connect with people who lived almost 2,000 years ago.

© 2011 by the Archaeological Institute of America
www.archaeology.org/1105/reviews/vesuvius_herculaneum_andrew_wallace_hadrill.html

[Izlozbe] Kleopatrin svet u Kopenhagenu

Cleopatra’s World 29.4.2011 - 7.8.2011 

Cleopatra, Queen of Egypt and lover of both Julius Caesar and Mark Antony, the meeting of East and West! An experience for visitors to the Ny Carlsberg Glyptotek.
The name Cleopatra still has a powerful air of mystery, 2000 years after her death. Cleopatra put herself in the eye of the hurricane and took an active part in the political power struggles with Rome which changed the course of world history.

At the exhibition Cleopatra’s World visitors come face to face with the past. Myth and mystique are presented side by side with historical knowledge.

The exhibition presents art from Cleopatra’s own era and examples of modern, popular depictions of the Queen of Egypt. 


Lectures on Cleopatra’s World   


 
See upcoming exhibitions...